الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
53
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
دشمنان فساد آلودِ معاصر نوح پيامبر عليه السلام به او مىگويند : اگر دست برندارى از سنگسار شدگان خواهى بود ) . و آيات : ( وَ لَوْ لا رَهْطُكَ لَرَجَمْناكَ - 91 / هود ) و ( إِنَّهُمْ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوكُمْ - 20 / كهف ) . اگر بر شما چيره شوند سنگسارتان خواهند كرد . واژه - رَجْم - يعنى سنگ انداختن بطور استعاره در بارهء گمان بد بردن به كسى يا توهّم و پندار و يا ناسزاگوئى و طرد كردن به كار رفته است . خداى تعالى گويد : ( رَجْماً بِالْغَيْبِ - 22 / كهف ) . ( به ناديدهها و پوشيده از ديدشان گمان غلط مىبرند و پندار بافى مىكنند و مىگويند اصحاب كهف چند و چندين نفر بودند ) . شاعر گويد : و ما هو عنها بالحديث المُرَجَّم « 1 » . خداى تعالى گويد : ( لَأَرْجُمَنَّكَ وَ اهْجُرْنِي مَلِيًّا - 46 / مريم ) در بارهء تو چيزى مىگويم كه آن را زشت خواهيد شمرد . و آيهء ( الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ - 36 / آل عمران ) : رانده شده از خيرات و طرد شده از مقامات گروهى بالاتر از خود و فرشتگان . خداى تعالى گويد : ( فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ - 98 / نحل ) و ( فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ - 34 / حجر ) . و در بارهء ستارگان فروزانى كه در جوّ زمين با حركت تند ديده مىشود ، مىگويد :
--> ( 1 ) مصراع شعر از زهير بن ابى سلمى است در معلّقهاش در بارهء جنگ ، مىگويد : و ما الحرب الّا ما علمتم و ذقتم * و ما هو عنها بالحديث مرجّم جنگ چيزى نيست جز آنچه را دانستيد و طعمش را چشيديد و اين موضوع تازه و پندارى نيست كه حقيقتش را در نيابيد و نفهميد و بلكه محسوس ، و چشيدنى است و نتايج گرانبارش را در خواهيد يافت ، اين بيت را بعد از بيتى كه در بارهء آگاه بودن خدا به نيات و دلهاى مردم است گفته ، مىگويد : و مهما يكتم اللّه يعلم : هر چه پنهان باشد خدا مىداند .